De 5 Blokken

In de Brusselse Kanaalzone staat een rij sociale woontorens die binnenkort tegen de grond gaan: het zijn de vijf blokken van de Papenvest. De huidige bewoners moeten plaatsmaken voor een koopkrachtiger publiek. Het Brussels Brecht-Eislerkoor brengt een muziektheaterstuk dat hun verwarring en onzekerheid probeert te vatten en evoceren. Melancholie aan de vijf blokken gaat over Brussel, over armoede, over broze mensen, over hoe weinig armslag zij hebben in deze stad. Het BBEK stelt zich op aan de kant van de mensen die de klappen krijgen en wil een duidelijk statement van solidariteit maken. Een universele eis weerklinkt: kom mee op voor het recht op de stad!

  • Première op 9 januari 2020 in de Kaaistudio’s, vlakbij de 5 blokken
  • Het Brussels Brecht-Eislerkoor inspireert zich aan het politieke en culturele erfgoed van Bertolt Brecht en Hanns Eisler, en heeft Brussel als uitvalsbasis. In en rond het Kaaitheater toonden ze The Shouting Fence, WaanVlucht en Say No! The Deserter’s Song.
  • CREDITS: tekst & regie Sybille Cornet | compositie Kaat Dewindt | spel & zang Het Brussels Brecht-Eislerkoor & Forsitia | dirigent Lieve Franssen | dramaturgie & onderzoek Raf Custers | kostuums Sabina Kumeling | soundscape Charo Calvo | in samenwerking met Kaaitheater, Gemeenschapscentrum De Markten

De 5 blokken

De 5 blokken’, het nieuwe project van het Brussels Brecht-Eislerkoor.
Nieuw ? nouja…

Twee jaar nu al bezoeken we op tijd en stond de site van de 5 sociale woontorens aan de Papenvest in Brussel. De eigenaar en de stad hebben beslist dat de 5 blokken tegen de vlakte gaan. De huurders moeten plaatsmaken voor een koopkrachtiger cliënteel.

Een regelrechte crisissituatie, die reflecteert wat in alle metropolen gebeurt. Investeerders zoeken naar profijtige opportuniteiten. Dat maakt wonen in de stad duur, voor velen zelfs onbetaalbaar. Onze bestuurders doen mee met de trend. Van de sociale weerslag, de social cleansing, liggen ook zij niet wakker.
Tientallen gesprekken en observaties inspireren ons voor het muziektheaterstuk dat we voorjaar 2020 zullen creëren. De teksten zijn geschreven, de muziek voor het proloog-lied is gecomponeerd. De volgende maanden construeren we een voorstelling die hoofdzakelijk sonoor zal zijn, met gezangen door het koor, stemmen door amateuracteurs en bewoners van de 5 blokken, een klankband en elektro-akoestische creaties. Al die elementen zullen evoceren hoe het is te leven in een veroordeelde wijk.

Het Brussels Brecht-Eislerkoor staat ook in dit project aan de kant van de mensen die de klappen krijgen. We klagen het a-sociale beleid in onze steden aan en we doen mee aan het gevecht om de stad terug te winnen voor de mensen die er wonen, werken, leven. Voor het recht op de stad, een universele eis.

Wat is de link tussen Ontinyent, België en BBEK?

Las mamás belgas!

Eventjes aandachtig de foto bekijken: in de smeedijzeren boog boven de poort staat een ovaal logo I O S, afkorting van Internacional Obrera Socialista. Hoe komt dat daar, in de toegangspoort tot het klooster van de paters Franciscanen in Ontinyent, zo’n 90 kilometer ten zuiden van Valencia in Spanje? En wat is de link met het koor?

Tijdens de Spaanse burgeroorlog, in de periode 1936-1939, werd het klooster ingenomen door republikeinse strijders en omgevormd tot hospitaal. Met de steun van de Socialistische Internationale werd het het modernste hospitaal van Spanje en met 800 bedden een van de grootste. Steun kwam uit heel wat Europese landen, waaronder niet in het minst van de Belgische Socialistische Partij. Onder de vorm van medisch materiaal en ambulances, maar ook dokters en verpleegsters die er op die manier streden aan de kant van de republikeinen die de nationalisten/fascisten van generaal Franco bekampten (o.a. met het leger van de Ebro uit het lied El Ejercito del Ebro).

Over die steun en dat hospitaal heeft journalist Sven Tuytens een documentaire en een boek gemaakt onder de titel Las mamás belgas. Daarin beschrijft hij pakkend het leven en de inzet van een dozijn jonge Belgische verpleegsters (verpleegsters werden ook wel mama’s genoemd) en hun steun aan het republikeinse verzet. Na de overwinning van de fascisten hebben de paters het klooster terug in bezit genomen en het ziekenhuis en de republikeinse aanwezigheid er zorgvuldig uit weg gerenoveerd.

Alleen het logo in de poort zijn ze vergeten.

Toen Greta en ik in 2018 ons Spaans huis in Ontinyent vonden en kochten, hadden wij nog geen benul van een Belgische en linkse link met dat behoorlijk onbekend stadje. Niemand die we spraken kende Ontinyent, waarom zouden ze. Behalve Lieve en Erica, die meteen met “Oh, bij las mamás belgas” reageerden. Zo leerden wij dat verhaal en het boek (met dank aan Erica) kennen. Einde mei 2018, op het vliegtuig naar Spanje om de aankoopakte te gaan tekenen, begon ik het boek te lezen. En ’s avonds in het hotel in Ontinyent, geloof het of niet, vielen we tv-zappend in de documentaire van Sven Tuytens, die toen werd uitgezonden op een lokaal kanaal, in het Valenciaans gesproken. De Belgische link was ineens zeer tastbaar.

We hadden al eerder een foto willen nemen van onszelf voor die poort met dat logo. Het bezoek van Sabine rond nieuwjaar was een uitstekende gelegenheid om dat beeld vast te leggen.

Toon

Naar de website van Las mamás belgas

Claim the Climate – BBEK was er bij

Op zondag 2 december trok de grootste klimaatmanifestatie ooit door Brussel. Terwijl 75.000 mensen door de hoofdstad trokken, zong het koor eerst op een plek langs de manifestatie en daarna op het slotpodium in het Jubelpark.

Het was een hartverwarmende manifestatie, een van de grootste waar BBEK ooit bij gezongen heeft. Klimaatverandering is een thema dat BBEK nauw aan het hart ligt, een dat volledig aansluit bij waar het koor voor staat.

Deze video geeft even een indruk.