Vergeten Straat (2004)

Vergeten Straat is een vroege roman van Louis Paul Boon. Het werk kan worden beschouwd als een utopisch verhaal, met dien verstande dat de maatschappelijke vernieuwing niet het werk is van ideale mensen, zoals dat in de meeste utopische romans het geval is, maar van gewone mensen en zelfs randfiguren.

Boon brengt een grote verscheidenheid aan ideeën en houdingen ten tonele die alle evenveel kansen tot slagen en falen inhouden. De personages van het boek zijn veelal zonderlingen die door Boon met veel respect en sympathie worden behandeld.
Vergeten Straat kwam collectief tot stand door de regisseur, de componist en koorleden. In een eerste stadium werd het boek gelezen en herlezen. Daarna werden personages, situaties en ideeën geselecteerd met inachtneming van ieders visie en gevoeligheid. Chris Carlier componeerde muziek voor koor, solozang en de begeleiding voor het slagwerktrio.

Van roman tot volksopera

Bij het vertalen van een roman naar een theatraal gebeuren ligt het gevaar om te vervallen in illustratieve anekdotiek altijd op de loer. Regisseur Vital Schraenen: “Daarom maak ik geen zuivere theaterbewerking maken. Mij lijkt gestileerd muziektheater voor een koor en een begeleidend muziekensemble, een soort hedendaags oratorium, of – zoals Boon het misschien graag zou horen – een volksopera, de ideale vorm om Boons boek ten tonele te voeren. De verplichte ‘verdichting’ die zo’n aanpak vereist zal én de universaliteit én de herkenbaarheid ten goede komen. Zowel de literaire kracht als de situatie die Boon aangeeft (namelijk, een groep individuen kiest ervoor, als gevolg van sociale omstandigheden, om zich af te sluiten van de wereld en gestalte te geven aan een utopie) vormen de ruggengraat van het libretto. De zangers zijn de bewoners van de straat, een revolterende menigte, een verwarring van stemmen. Uit het koor komen individuen plots te voorschijn om even later weer te worden opgenomen in het koorlichaam. Dan weer verstilt het geheel om plaats te maken voor een beeld of een muzikale adempauze”.

De compositie

De muziek voor Vergeten Straat is geschreven in de vorm van een oratorium, een vocale compositie van grote omvang voor koor, solostemmen en begeleiding, met een slagwerktrio als instrumentale begeleiding. Uit het koor komen regelmatig solisten of deelgroepen naar voor.
De opeenvolging van deze delen en nummers is, net als de sfeer en de toon van de compositie, geheel afhankelijk van de tekst.

Slagwerk biedt een uitgebreide gamma aan mogelijkheden binnen het instrumentarium van de percussionist. De klassiekers: pauken, grote en kleine trom, tamboerijn, bekkens, gong, tamtam, triangel, bellen, castagnetten, ratel, enz. als puur ritmische instrumenten. Maar daarnaast ook de meer tonale instrumenten als marimba, xylofoon, vibrafoon, klokkenspel. Verder worden ook nog meer exotische instrumenten gebruikt: conga’s, bongo’s, een heel assortiment Afrikaanse trommen. En tenslotte nog een hoop geluiden, van allerlei vogels over regen, donder, zee, enz.

De bedoeling is niet zoveel mogelijk instrumenten op een hoop te gooien, maar een zeer eigen wereld, klankschap te scheppen, die nauw aansluit bij de sfeer van het boek, bij het Brussel tijdens de werken aan de Noord-Zuid-verbinding.

Realisatie

  • Concept, scenario en regie : Vital Schraenen
  • Muziek: Chris Carlier
  • Vertolkers: Brussels Brecht-Eisler Koor en het Omroerkoor Hasselt met het slagwerktrio Triatu